رئیس اتاق کرمان بیان کرد: احیای شرکت فرش کرمان و تبدیل آن به دهکده تخصصی فرش و همچنین حمایت از بافت تاریخی بازار کرمان می تواند فرش کرمان را به یک جاذبه گردشگری و فرهنگی تبدیل کند و در عدم بازسازی و واگذاری شرکت فرش به بخش خصوصی ترک فعل صورت گرفته است.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی کرمان، سیدمهدی طبیب زاده، در یکصد و بیست و دومین نشست شورای گفت و گوی دولت و بخش خصوصی با موضوع “بررسی چالش های تجدید عظمت فرش کرمان”، افزود: شرکت فرش کرمان مرکز بی نظیری است که تاکنون اقدام جدی برای آن انجام نشده و با وجود بازدید هشت وزیر و مسئولان متعدد از این مکان تاکنون تصمیم جدی برای احیای آن گرفته نشده است بنابراین درخواست داریم به بازسازی این مکان و ایجاد شهرک فرش کرمان کمک کنیم. وی ادامه داد: توجه به موضوع فرش موضوعی فراتر از یک صنعت بوده و سخن از فرش دستباف کرمان در واقع صحبت از هویت، حافظه جمعی، تاریخ، میراث گرانبها و واقعیت هایی است که در اسناد تاریخی و موزه های جهان ثبت شده است و امروز باید به آن توجه کنیم. رئیس اتاق کرمان افزود: احیای فرش دستباف احیای یک میراث مشترک است؛ میراثی که نسل های پیش از ما با دستان خود ساخته اند و نسل های پس از ما حق دارند آن را زنده و پویا تحویل بگیرند.
طبیب زاده، ادامه داد: روزی فرش کرمان با بیشترین اشتغال، صادرات و نقش در اقتصاد مهمترین صنعت استان بود و 90 درصد فرش های صادراتی ایران به آمریکا از این استان صادر می شد؛ طرح های اصیل کرمانی (شاه عباسی، اسلیمی، بته جقه و نقوش تصویری) اعتباری جهانی داشت و امروز در موزه های ویکتوریا، آلبرت لندن و متروپولیتن نیویورک نگهداری می شوند. وی با اشاره به اینکه فرش کرمان در اروپا، آسیا و روسیه نماد هنر ایرانی و مهمان خانه های مجلل آنها بوده، تاریخ فرش کرمان را سرمایه خواند و خاطرنشان کرد: در آستانه جنگ جهانی اول، 97 درصد ارزش صادرات کرمان تنها به فرش اختصاص داشت و در گذشته فرش ایران 2 میلیارد دلار صادرات داشته که بخش عمده آن متعلق به کرمان بود اما سال گذشته مجموع صادرات فرش ایران، 38 میلیون دلار بود که تفاوت قابل توجهی است و نشان می دهد صنعت فرش در کل کشور رو به افول است. رئیس اتاق کرمان اضافه کرد: امروز جایگاه فرش نه به دلیل کمبود هنر و استعداد بلکه به دلیل نبود هماهنگی و عدم وجود راهبرد مشترک کمرنگ شده است.
طبیب زاده، بیان کرد: پایه گذاران اتاق کرمان از فعالان صنعت فرش بودند به همین دلیل علاوه بر رسالت اجتماعی، تاریخی و فرهنگی، خود را میراث دار فعالان حوزه فرش می دانیم و باید کمک کنیم که این صنعت در کرمان احیا شود؛در همین راستا تلاش کردیم و در نخستین گام انجمن فرش دستباف استان کرمان که سال ها نیاز آن احساس می شد را تشکیل دادیم و امروز یک صدای واحد داریم که از فعالان فرش می خواهیم به آن بپیوندند زیرا هرچه انجمن قوی تر شود می تواند با برنامه ای جامع، تأثیرگذاری بیشتری نیز داشته باشد. وی در ادامه مسیر پیش روی انجمن فرش کرمان را در چند محور دسته بندی کرد و گفت: مهمترین وظیفه امروز ما تدوین نقشه راه جامعی است که بازاریابی، تأمین مواد اولیه، آموزش، صادرات و نوآوری را یکپارچه ببیند و اتاق کرمان آمادگی دارد فرایند تدوین این نقشه راه برای احیای عظمت فرش کرمان را با مشارکت همه ذینفعان پیش ببرد و از حضور مشاوران ملی و بین المللی نیز استفاده کنیم.
طبیب زاده، توجه به اقتصاد فرش را مهم دانست و اظهار کرد: در حال حاضر اگرچه بازار وجود دارد اما مشکل مربوط به نبود بافنده است زیرا یک فرش 6 متری حدود 200 میلیون تومان قیمت دارد و یک سال برای بافتن آن زمان صرف می شود که با این وجود دستمزدها برای بافنده به صرفه نیست بنابراین نسل بافنده ها رو به اضمحلال بوده و جوانان نیز رغبتی برای ورود به این عرصه ندارند، بنابراین در تدوین نقشه راه باید موضوع اقتصاد فرش مد نظر باشد.
رئیس اتاق کرمان برند سازی و حفاظت از اصالت فرش را نیز ضروری دانست و بیان کرد: برای جلوگیری از کپی برداری در کشورهای دیگر باید برند “قالی کرمان” را به عنوان نشان جغرافیایی (GI) ثبت کنیم، همچنین ایجاد آرشیو دیجیتال نقشه ها ضروری است تا میراث ما حفظ و زمینه خلاقیت نسل جدید فراهم شود. وی با تأکید بر اهمیت باز پس گیری بازارهای جهانی، خاطرنشان کرد: بازارهای اروپا و آمریکا زمانی خانه طبیعی فرش کرمان بودند و برای بازگشت به این بازارها باید در نمایشگاه های معتبر جهانی حضور فعال داشته باشیم، نمایشگاه های دائمی در بازارهای هدف ایجاد کنیم و با همکاری وزارت امورخارجه، موانع بانکی و حمل و نقل را کاهش دهیم.
رئیس اتاق کرمان با بیان اینکه حلقه آموزش کافی نیست، ادامه داد: برای جذب جوانان به این حرفه باید آینده ای روشن پیش روی آنها قرار دهیم؛ اتاق بازرگانی نیز پیگیر آموزش طراحی، بازاریابی دیجیتال، بیمه بافندگان و ایجاد ارتباط میان طراحان مدرن و بافندگان سنتی خواهد بود تا محصولاتی تولید شود که هم اصالت کرمان را حفظ کنند و هم با سلیقه بازار امروز هماهنگ باشند. وی در پایان با بیان اینکه اتاق کرمان با تمام توان برای تجدید عظمت مجدد فرش کرمان ایستاده است، گفت: موفقیت این حرکت تنها با همکاری دولت، بخش خصوصی، هنرمندان و جامعه محلی ممکن خواهد بود؛ امروز بیش از هر زمان دیگر نیازمند همصدایی، هم افزایی و اراده مشترک هستیم و باید با یک برنامه روشن و عزم جدی، عظمت فرش کرمان را نه تنها برگردانیم بلکه آن را به جایگاهی شایسته نام ایران برسانیم.
تشکیل زنجیره آموزش فرش دستباف استان کرمان ضرورت دارد
مشاور مدیرعامل صندوق توسعه صنایع دستی، فرش دستباف و احیا و بهرهبرداری از اماکن تاریخی و فرهنگی، نیز در این نشست به اهمیت تشکیل زنجیره آموزش فرش دستباف استان کرمان پرداخت و گفت: توجه به زنجیره آموزش همچون نخ تسبیحی است که کمک می کند تا حلقه های مفقوده احیای فرش در کنار هم قرار بگیرند و میتوان این کار را از دوره دبستان آغاز و با بازنگری در کتاب کار و هنر، دانش آموزان را با اهمیت و فرهنگ فرش آشنا کرد. سمیه فدایی نژاد، تشکیل اکوسیستم کارآمد در حوزه فرش و توجه به زنجیره آموزش به عنوان یک اولویت راهبردی را ضروری خواند و افزود: تشکیل کانون”جوانترین فرش بافان استان کرمان”، ساخت فیلم و انیمیشن هایی در خصوص فرش کرمان، راه اندازی هنرستان های تخصصی فرش در استان، برگزاری دوره یک ساله تکمیلی برای دانشآموزان فارغ التحصیل، تجاری سازی و ارتباط با دانشگاه ها و تشکیل انستیتو فرش دستباف کرمان با هدف تربیت نیروهایی متخصص برای مرمت و برندسازی فرش کرمان با همکاری اتاق کرمان، از جمله پیشنهادات برای تکمیل زنجیره ارزش فرش است.
وی با برشمردن محورهای عظمت فرش کرمان مانند کیفیت بی نظیر مواد اولیه، نظام کارگاهی و تجاری منحصر به فرد، نظام آموزشی غیرمتمرکز، فعال بودن شرکت فرش کرمان، وجود شبکه تجاری فرش و… اظهار کرد: در خصوص احیای شرکت فرش کرمان، صندوق توسعه صنایع دستی، فرش دستباف و احیا و بهرهبرداری از اماکن تاریخی و فرهنگی امکان مرمت ندارد و دولت میخواهد از ظرفیت بخش خصوصی در این ارتباط استفاده کند.
فرش کرمان به عنوان یک محصول پریمیوم معرفی شود
در ادامه مشاور معاون اول رئیس جمهور شناخت دقیق اقتصاد فرش را مهم خواند و گفت: اقتصاد فرش در واقع اقتصاد هنر است و آنچه که در آن اهمیت دارد “کمیابی” است و باید بررسی کنیم که فرش چگونه به عنوان هنر و کالایی کمیاب در جهان شناخته می شود. فرشید گلزاده کرمانی، با بیان اینکه فرش کرمان باید به عنوان یک محصول پریمیوم (برندی که با ارائه در کیفیت بالا و قیمتهای بالاتر از میانگین، جایگاه ویژه ای در ذهن مصرف کنندگان پیدا میکند) شناخته شود و اقتصاد دیجیتال می تواند به این موضوع کمک کند. وی خاطرنشان کرد: در مباحث آموزشی نیز علاوه بر برنامه های بلند مدت باید برنامه هایی را در کوتاه مدت انجام داده و در مدت 2 سال آینده این صنعت را نجات دهیم؛ همچنین باید ظرفیت های بین المللی را مستقیم به کرمان وصل کنیم.
بخش خصوصی توانمند می تواند مسئله شرکت فرش کرمان را حل کند
مدیرکل صمت استان نیز با اشاره به افول قالی کرمان از دهه 70 شمسی، بر پرهیز از نگاه تک بُعدی به ظرفیت های استان تأکید کرد و گفت: یکی از ظرفیت های مهم برای رونق دوباره فرش کرمان، باغ موزه فرش است که در مورد واگذاری آن اختلاف نظر وجود دارد. مهدی حسینی نژاد، اضافه کرد: راه حل واگذاری شرکت فرش کرمان را استفاده از BOT (یک روش مستقل قراردادهای اجرائی و روشی مطمئن برای سرمایه خصوصی) و واگذاری به بخش خصوصی توانمند است و همه باید کمک کنیم تا از معضل 50 ساله شرکت فرش عبور کرده و روح تازه ای به فرش کرمان بدمیم.
سرمایه گذاری بخش خصوصی در شرکت فرش کرمان مهم است
مدیرکل میراث فرهنگی، صنایع دستی و گردشگری کرمان نیز در این نشست با اشاره به اهمیت سرمایه گذاری بخش خصوصی در شرکت فرش کرمان، اظهار کرد: یکی از نکات مهم برای احیای فرش کرمان ایجاد فضا برای بخش خصوصی و حضور آنها در رویدادهای بین المللی از جمله در کشور چین است. سیدموید محسننژاد، شناخت بازار و استفاده از روش های دیجیتال را مهم خواند و اظهار کرد: نقشه های فرش کرمان باید به روز شده و تولید را براساس شناخت بازار انجام دهیم.
ضرورت توجه به زنجیره فرش در کرمان
نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی نیز در ادامه این نشست توجه به زنجیره فرش برای حل مسائل آن را ضروری خواند و گفت: پژوهشکده فرش راور چندین سال راه اندازی شده اما با بی مهری مواجه است. شهباز حسن پور، با تأکید بر ایجاد هنرستان و همچنین راه اندازی رشته فرش برای همه دانشگاه های استان، افزود: ثبت جهانی گلیم سیرجان قیمت آن را چند برابر کرد؛ برای قالی کرمان نیز باید این فرهنگ را نهادینه کرد. وی با تأکید بر حل مشکلات بیمه قالی بافان، تصریح کرد: پیشنهاد می شود، کارگاه های قالی بافی در زندان ها راه اندازی شده و کمیته امداد، بهزیستی و بسیج سازندگی پای کار قالی بافی استان باشند.
استفاه از اختیارات استانی برای واگذاری شرکت فرش کرمان
استاندار کرمان نیز در این نشست با اشاره به اینکه با استفاده از اختیارات استانی و شورای دستگاه های نظارتی، واگذاری شرکت فرش به مجموعه ای که مد نظر استان باشد پیگیری می شود، اظهار کرد: نوع کاربری و بهره برداری از این مکان برای توسعه فرش دستباف کرمان بسیار مهم است و از همه دلسوزان و فعالان فرش دستباف کرمان می خواهیم پای کار بوده و بیشترین بهره وری را برای ترویج فرش کرمان داشته باشند. محمدعلی طالبی، ضمن موافقت با مصوبات شورای گفت و گو در راستای تجدید عظمت فرش کرمان، افزود: نگاه به فرش دستباف کرمان باید تغییر کند؛ در گذشته بسیاری از تجار و بازرگانان به راحتی برای فروش فرش دستباف ارتباط برقرار می کردند اما امروز با محدودیت ها و فشارهایی مانند تحریم ها، رقبا، افزایش هزینه ها و… رو به رو هستیم و بهترین راه حل، هم افزایی در استان برای حل مشکلات است.
وی با بیان اینکه انجمن فرش کرمان باید تشکیل اتاق فکر و اتاق عملیات مشترک برای احیای فرش کرمان را پیگیری کند، تصریح کرد: باید یک طراحی مناسب برای اقدام مشترک انجام دهیم تا فرش دستباف را زنده کنیم و به جایگاه قبلی خود بازگردیم. طالبی، بر حل مشکلات بیمه ای بافندگان استان و استفاده از منابع استانی در این رابطه تأکید کرد و افزود: موضوع اصلی حرکت منسجم در راستای بازاریابی، تبلیغات و فروش است؛ همچنین باید روی موضوع باغ موزه فرش هم تمرکز کنیم تا بیشترین بهره وری را داشته باشیم.
پیشنهاداتی برای تجدید عظمت فرش کرمان
رئیس انجمن فرش دستباف استان کرمان نیز در این نشست کرمان را مهمترین نقطه تولید فرش دستباف کشور توصیف کرد و گفت: فرش دستباف هم از منظر اقتصادی (اشتغال ده ها هزار نفر در صنعت فرش استان) و هم فرهنگی (به عنوان هنری ملی و فراگیر) اهمیت بسیاری دارد. رسول پروان، در ادامه به بیان مشکلات صنعت فرش استان و ارائه پیشنهاداتی برای حل این مشکلات پرداخت که تشکیل کارگروه ویژه برای پیگیری و هماهنگی با بخش خصوصی استان برای واگذاری ساختمان تاریخی شرکت فرش و احداث باغموزه، پیگیری جذب سرمایهگذار با عقد قرارداد B.O.T، تخصیص تسهیلات لازم برای تجهیز و توسعه کارخانجات پشمشویی، ریسندگی و رنگرزی، اجرای طرح بیمه بافندگان خانگی، تأسیس شرکت تعاونی تامین نیاز، بازرگانی و توسعه صادارات فرش و دستبافتههای داری و غیرداری استان کرمان از جمله این پیشنهادات بود.
وی اضافه کرد: حمایت از توسعۀ زیرساخت فروش اینترنتی فرش دستباف در عرصه ملی و بینالمللی توسط پلتفرمهای تخصصی عرضه فرش شناسنامهدار بومی استان کرمان، طراحی و نصب تابلوها و المانهای تخصصی فرش در مسیرهای مواصلاتی و ورودی شهرها وواگذاری رایگان بخشی از ظرفیت تابلوهای تبلیغات شهری، ایجاد موزههایی تخصصی در شهرهای توریستی و پرتردد مانند تهران، مشهد، شیراز، یزد و اصفهان، ایجاد مرکز دائمی معرفی، بازاریابی و فروش فرش دستباف کرمان در یکی از شهرهای مهم اقتصادی چین (شانگهای، گوانجو یا پکن) و برگزاری رویداد سالانه “ایدههای نو در طراحی فرش دستباف استان کرمان”، از دیگر پیشنهادات برای احیای عظمت فرش کرمان است.
گفتنی است، پس از برگزاری این نشست، رئیس اتاق کرمان با همراهی استاندار و جمعی از مسئولان و فعالان حوزه فرش کرمان از شرکت فرش کرمان بازدید کرده و دفتر انجمن فرش دستباف استان کرمان افتتاح شد.
