رئیس اتاق کرمان با اشاره به تأثیر مهم هنرستان ها در مهارت آموزی و تربیت نیروی کار ماهر، گفت: اگر مدارس سمپاد مهارتی در استان تشکیل شوند می توانیم استعدادهای برتر را شناسایی و در ادامه با آموزش های دانشگاهی، نیروهای کار ماهر مورد نیاز در استان را تربیت کنیم.
به گزارش روابط عمومی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی کرمان، سیدمهدی طبیب زاده، در نشست هم اندیشی توسعه مهارت های دانش آموزی و تربیت نسل کارآفرین، افزود: براساس پایش های انجام شده از فضای کسب و کار و استان یکی از مهمترین دغدغه های واحدهای تولیدی مربوط به تربیت نیروی کار ماهر است؛ بنابراین باید نظامی طراحی شود تا هنرستان ها در آن جایگاه خوبی پیدا کنند، به انتخاب اول خانواده ها برای ادامه تحصیل دانش آموزان تبدیل شوند تا بتوانیم نیاز رو به افزایش صنایع یعنی نیروی کار ماهر را تأمین کنیم.
رئیس اتاق کرمان نیروی انسانی را مهمترین و اساسی ترین عامل توسعه دانست و تصریح کرد: اتاق کرمان تلاش دارد تا نقص عدم وجود نیروی کار ماهر در استان را برطرف کند و براساس ارزیابی های انجام شده مشخص شد پایین بودن سرانه آموزشی یکی از دلایلی بود که مانع تربیت نیروی کار ماهر می شد بنابراین احداث 120 مدرسه در استان را آغاز کردیم و خیران بسیاری پای کار آمده و نهضت مدرسه سازی در استان آغاز شد. وی با اشاره به ساخت مدارس مجهز و مناسب در نقاط محروم استان و شهر کرمان، ادامه داد: ما به دنبال این بودیم تا هنرستان های کشاورزی و فنی به منظور تربیت نیروی کار ماهر را احداث کنیم؛ همچنین مدارس خلاقیت را راه اندازی کردیم و برای 22 هزار دانش آموز استان کلاس برگزار کردیم تا استعدادها شناسایی و دانش آموزان با کار تیمی آشنا شوند.
طبیب زاده، در ادامه به ارائه ای با عنوان بازآفرینی نظام مهارتی در ایران پرداخت و با طرح این سؤال که در یک حکمرانی مطلوب مدارس فنی و حرفه ای چه جایگاهی دارند و آیا انتخاب اول خانواده ها هستند یا خیر؟ گفت: حکمرانی خوب زیربنای تبدیل سرمایه انسانی به مزیت رقابتی بوده و در کشورهایی مانند آلمان، سوئد و سوئیس سه بخش دولت، بخش خصوصی و نظام های صنفی با تعامل، نظامی ایجاد کردند که در آن هنرستان و نیروی فنی و حرفه ای به یک مزیت رقابتی تبدیل شده است. رئیس اتاق کرمان با بیان اینکه در کشورهای پیشرفته به موضوع گذار از تأمین نیروی کار و رسیدن به مدیریت استراتژیک توجه دارند اما در ایران اینگونه نیست، خاطرنشان کرد: واقعیت ایران، تداخل شدید وظایف نهادها، عرضه محوری، فقدان نظام یکپارچه صلاحیت (NQF) و بروکراسی است در حالی که در حکمرانی مطلوب یکپارچگی نهادی، تقاضا محوری، نظام یکپارچه صلاحیت و انعطاف پذیری را مشاهده می کنیم.
وی به تاریخچه تشکیل هنرستان ها از سال 1320 و تأسیس دارالفنون اشاره کرد و گفت: راز موفقیت جهانی برای مهارت آموزی در حکمرانی سه جانبه (مشارکت دولت، بنگاه ها و دانشگاه در کشورهایی مانند آلمان و سوئیس) و اصل حرفه گرایی (در سوئیس آینده پژوهی صنعتی جایگزین نیازهای لحظه ای شده و آموزش را به رکن اقتصادی تبدیل کرده است) مشاهده می شود و همه جا نقش سه عنصر دولت، بنگاه ها و دانشگاه مشخص است. رئیس اتاق کرمان تصریح کرد: هنرستان ها باید به عنوان برندهای آموزشی فنی و حرفه ای شناخته شوند و هر هنرستان مختص یک رشته باشد. وی با اشاره به شیوه مهارت آموزشی در کشورهای هلند، آلمان، سوئد و دانمارک، افزود: اگر بخواهیم مدلی طراحی کنیم که هنرستان ها در ایران پیشرفت کنند باید این کشورها را الگو قرار دهیم.
طبیب زاده، در پایان با ارائه پیشنهاد طراحی یک نقشه اجرایی برای تحول در آموزش مهارت های فنی و حرفه ای و پیشرفت هنرستان ها، بیان کرد: این نقشه در سه گام اجرایی می شود که گام اول شامل تدوین اطلس مهارتی استان و شناسایی شکاف های مهارتی صنایع کلیدی، تقویت برند دبیرستان مهارت و نوآوری با هویت بصری مدرن و به عنوان مسیر افتخارآفرینی است. وی اضافه کرد: گام دوم شامل استقرار اثربخش نظام یکپارچه صلاحیت حرفه ای، تسهیل پذیرش هنرجو در صنایع با واگذاری تدوین استانداردها و آزمون های نهایی به بنگاه های اقتصادی است. همچنین در گام سوم رصد دائمی اثربخشی سیستم و به روزرسانی پویای محتوای آموزشی به صورت بازارگرا مورد توجه خواهد بود.
مدرک گرایی آفتی که گریبان گیر حوزه آموزش های مهارتی شد
در ادامه سخنگوی دولت که به صورت مجازی در این نشست حضور داشت با تأکید بر اینکه امروز باید نیروی انسانی را به درستی تربیت کنیم، اظهار کرد: شاید یکی از اشتباهات سیاستگذاری در این ارتباط توجه ویژه به مدرک گرایی بود به همین دلیل در حوزه آموزش های مهارتی دچار مشکل شدیم در حالی که حوزه آموزش های مهارتی گسترده است و از کارگر ساده تا استادکار ماهر را شامل می شود.
فاطمه مهاجرانی، اضافه کرد: در دنیا نگاه جامعی نسبت به آموزش های مهارتی وجود دارد به همین دلیل در شورای عالی مهارت کارهایی دنبال می شود که از پراکندگی ها فاصله گرفته و ارتباط مؤثری بین صنعت و اقتصاد شکل بگیرد زیرا اثرات اصلاح و تغییرات اقتصادی را در انتخاب رشته دانش آموزان می بینیم و نباید فراوش کنیم که اقتصاد تأثیرگذاری های اساسی ایجاد می کند.وی با بیان اینکه نظام آموزشی مهارتی در دنیا نظام بسیار گران قیمتی است و اینکه بخواهیم این نظام را ارزان قیمت کنیم اشتباه است، ادامه داد: آموزش از سیستم هایی است که باید به ورودی آن توجه و فرآیند آن را به درستی پایش کنیم تا پیامد و خروجی مناسب و مؤثری داشته باشیم.
سخنگوی دولت، نیروی انسانی را اولین عامل در کسب و کارها دانست و با طرح این سؤال که چگونه می توانیم ارتباط قطب های صنعتی با نظام آموزشی مهارت های عمومی و حتی دبستان را به هم متصل کنیم؟ اظهار کرد: اگر این اتصال شکل بگیرد قطعاً نتیجه مؤثری خواهد داشت. وی سه ضلع دانش، مهارت و رفتار حرفه ای را از اصول مهم حرفه ای بودن در دنیا دانست و اظهار کرد: هنرستان ها جدای از توجه به دانش و مهارت در حرفه آموزی باید به موضوع رفتار و شایستگی های حرفه ای نیز توجه کنند زیرا این عامل بسیار در موفقیت های شغلی تأثیرگذار است.
تجهیز هنرستان های استان در سال تحصیلی جاری بی سابقه بوده است
در ادامه این نشست معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش استان کرمان با اشاره به تاکید دولت بر عدالت آموزشی، ارتقای کیفیت آموزشی، مهارت آموزی و توجه به هنرستان ها گفت: با توجه ویژه استاندار کرمان در تجهیز هنرستان های استان اتفاق بی سابقه ای نسبت به گذشته رخ داده و در حالی که در سنوات گذشته تا پایان سال تحصیلی 1403-1404 حدود 68 میلیارد ریال هزینه تجهیزات هنرستان های استان شد، در سال تحصیلی جاری تاکنون 260 میلیارد ریال تجهیزات برای هنرستان ها خریداری و توزیع شده و هنوز350 میلیارد ریال نیز بودجه در این زمینه در اختیار داریم که بسیار بی نظیر بوده است.
ابوالحسن خسروشاهی، افزود: اطلس آموزش مهارتی استان در حال تدوین است و برای تکمیل آن نیاز به یکسری آمار و اطلاعات داریم که مکاتبات آن انجام شده و پس از نهایی شدن برای تصویب به شورای آموزش و پرورش ارسال خواهد شد. وی با اشاره به برنامه هفتم توسعه مبنی بر افرایش تعداد دانش آموزان هنرستان های استان ادامه داد: سال گذشته 54.83 درصد دانش آموزان پایه دهم وارد رشته های فنی و 45.17 درصد وارد رشته های نظری شدند.
خسروشاهی، با تاکید بر اینکه برای عدالت آموزشی به فضای آموزشی، تجهیزات و منابع انسانی نیاز داریم، اظهار کرد: سال گذشته 4 هزار دانش آموز به سمت مدارس فنی و حرفه ای و کار دانش هدایت شدند که در سال تحصیلی جدید این آمار رشد بسیار خوبی خواهد داشت. معاون آموزش متوسطه آموزش و پرورش استان کرمان گفت: در مدارس فنی و حرفه ای و کاردانش استان، دانش آموزان 61 درصد در رشته های صنعت، 4 درصد رشته های کشاورزی، 19 درصد رشته های هنر و 16 درصد در رشته های خدمات تحصیل می کنند که در رشته های کشاورزی و صنعت رتبه اول کشور را به خود اختصاص داده ایم اما در هنر و خدمات عقب مانده ایم که باید در این زمینه بیشتر تلاش کرد.
وی بیان کرد: 553 هنرستان مستقل و ضمیمه در استان فعالیت دارند که 83 درصد هنرجویان در مناطق شهری و 17 درصد در مناطق روستایی مشغول به تحصیل هستند و این در شرایطی است که ما در حال حاضر با کمبود 159 کلاس در هنرستان ها روبرو هستیم.
توجه جدی به مهارت آموزی در مجلس پیگیری می شود
نماینده مردم کرمان و راور در مجلس شورای اسلامی در ادامه این نشست گفت: اینکه گفته ام استان کرمان به کارگاه بزرگ سازندگی تبدیل شده، شعار نیست بلکه ناشی از شناخت 40 ساله از مردم استان و وحدت، همدلی و انسجام بین مسئولان است و به همین دلیل موفقیت هایی را به دست آورده ایم.
شهباز حسن پور، با تاکید بر اینکه در مجلس توجه بیشتر به مهارت آموزی را از سوی رئیس مجلس پیگیری کرده ام و همچنان این پیگیری ها ادامه خواهد داشت، افزود: در دانشگاه های ملی مهارت یک چهارم بودجه سایر دانشگاهها هزینه می شود در حالی که هزینه تحصیل در رشته های مهارتی بسیار بیشتر است. وی ادامه داد: در استان کرمان از برخی هنرستان ها بازدید کرده ام که متاسفانه حداقل ابزارها را برای آموزش هنرجویان ندارند که درخواست می شود تجهیز هنرستان ها با جدیت ادامه یابد.
شورای مهارت در استان راه اندازی می شود
در ادامه این نشست استاندار کرمان با تاکید بر هم افزایی ظرفیت های مهارتی و استفاده از توان همه دستگاهها گفت: شورای مهارت در استان راه اندازی می شود تا برنامه ارتباطی مناسبی با صنعت استان ایجاد و رشته های تحصیلی و وضعیت آموزش در هنرستان ها بررسی، پایش و بازنگری شود. محمدعلی طالبی افزود: ارتباط جدی هنرستان ها با بخش خصوصی ضروری است و در این رابطه در ادامه روند مدرسه سازی استان همه شرکت های بزرگ را موظف به احداث یک هنرستان جوار کرده ایم که البته سایر صنایع استان و شهرک های صنعتی نیز می توانند اینگونه هنرستان ها را ایجاد کنند.
وی با بیان اینکه باید نیروی متخصص صنایع، معادن و کشاورزی را در استان تربیت کرد، ادامه داد: در این مسیر توجه به فناوری های نو و جدید بسیار مهم است که هنرستان ها باید در هوش مصنوعی، اینترنت اشیا، انرژی خورشیدی و اقتصاد دیجیتال نیروی متخصص را پرورش دهند. طالبی، با تاکید بر اینکه باید ارتباط خوبی بین صنعت، معدن و مراکز فنی و حرفه ای و همچنین پیوند بین هنرستان ها و اقتصاد واقعی استان برقرار شود، تصریح کرد: هنرستان ها فعالیت های خود را با مزیت های واقعی منطقه خود تطبیق دهند به گونه ای که در جنوب استان بیشتر به رشته های کشاورزی و صنایع و ماشین آلات کشاورزی، در سیرجان به رشته های معدن، صنایع معدنی، مکانیک و برق صنعتی، در رفسنجان به رشته های کشاورزی مدرن و هوشمند، فرآوری پسته و صنایع بسته بندی و در کرمان به رشته های مختلف گردشگری، اقتصاد دیجیتال، صنایع خلاق و انرژی خورشیدی پرداخته شود.
استاندار کرمان، ادامه داد: با این رویکرد هر هنرستان در هر منطقه باید بتواند در نزدیکترین فاصله برای دانش آموختگان خود اشتغال ایجاد کند. وی لازمه آموزش مهارت آفرینی را برخورداری هنرستان ها از تجهیزات و امکانات به روز و پیوند آنها با صنایع و واحدهای اقتصادی خارج از هنرستان ها دانست و گفت: باید به سمتی برویم که تجهیزات و امکانات هنرستان به گونه ای باشد که خود آنها محور اجرای برخی پروژه ها و به نوعی به دنبال حل مسئله در صنعت، معدن، کشاورزی و خدمات باشند.
طالبی تاکید کرد: از مدرک گرایی فاصله بگیریم و مهارت را جایگزین مدرک کنیم که البته در این رابطه اگر چه نگاه به هنرستان ها نسبت به گذشته تغییر کرده اما باید نگاه مثبت بیشتری در این رابطه ایجاد شود. گفتنی است، در پایان این نشست از تعدادی از پیشکسوتان و معلمان هنرستان های استان با اهدای لوح سپاس قدردانی شد.
